Μύθοι και αλήθειες για τα βιολογικά προϊόντα


Μία συνέντευξη στη Χριστιάνα Αθανασιάδου

Στο κείμενο που διαβάζετε, θα κάνουμε μία απόπειρα να κατανοήσουμε σε βάθος τον κόσμο των βιολογικών προϊόντων. Αυτό φυσικά θα γίνει από τα μάτια των ανθρώπων που ανήκουν σ'αυτόν τον κόσμο και μπορούν να μας κατατοπίσουν με ακρίβεια και εγκυρότητα. Τα βιολογικά προϊόντα είναι ένα αμφιλεγόμενο ζήτημα, καθώς άλλοι τα εμπιστεύονται ανεπιφύλακτα και κάποιοι άλλοι αμφισβητούν τη γνησιότητα τους και τις ωφέλειες τους.
Πώς όμως μπορούμε να είμαστε ενημερωμένοι κατάλληλα και να ξεχωρίζουμε ένα βιολογικό από ένα μη βιολογικό προϊόν;
Παρακάτω θα φιλοξενήσουμε τη Μαρία Ράππου, η οποία είναι Γεωπόνος Επιθεωρήτρια στην BioHellas με εικοσαετή εμπειρία, που θα μας απαντήσει στις πιο βασικές και φλέγουσες μας ερωτήσεις. Ευχαριστούμε Μαρία!
    • Ποιες είναι οι διαφορές συμβατικής - βιολογικής γεωργίας; Τι σκευάσματα χρησιμοποιούνται;
      Οι διαφορές τους είναι πολλές, όμως οι πιο βασικές είναι πως στη βιολογική γεωργία φροντίζουμε να μην επιβαρύνουμε το περιβάλλον με τη χρήση χημικών σκευασμάτων, να το προστατεύουμε και να αυξάνουμε τη βιοποικιλότητά του. Φροντίζουμε ώστε ο καταναλωτής να αγοράζει ένα ασφαλές προϊόν που καλλιεργήθηκε χωρίς χημικά. Στη βιολογική κτηνοτροφία, φροντίζουμε για την ευζωία των ζώων, που εκτρέφονται με βιολογικές ζωοτροφές, με τη χρήση φαρμακευτικών αγωγών μόνο και εφόσον είναι απαραίτητες για την υγεία των ζώων.
      Τα σκευάσματα που χρησιμοποιούνται είναι οργανικά, ορυκτά, εκχυλίσματα βοτάνων. Χρησιμοποιούνται, επίσης, ωφέλιμα έντομα για την καταπολέμηση εχθρών και ασθενειών, δεν χρησιμοποιούνται ζιζανιοκτόνα, η χρήση κοπριάς επιτρέπεται μόνο από βιολογικά εκτρεφόμενα ζώα ή από ζώα ελευθέρας βοσκής, δεν χρησιμοποιούνται ορμόνες και ρυθμιστές ανάπτυξης και δεν χρησιμοποιείται γενετικά τροποποιημένο πολλαπλασιαστικό υλικό.
      Στο γενικότερο, λοιπόν, πλαίσιο, μπορούμε να πούμε πως η βελτίωση της παραγωγικότητας γίνεται με μηχανικές μεθόδους, με εναλλαγή καλλιεργειών, με συγκαλλιέργεια και βασίζεται στην παρατήρηση, στην πρόληψη και στις αρχές της οικολογίας.
        • Πώς εξασφαλίζεται ότι το έδαφος είναι καθαρό από επιμολύνσεις; Κι αν είναι το δικό μας; Πρέπει να είναι και τα γειτονικά εδάφη εξίσου καθαρά;
          Η περίοδος μετατροπής ενός χωραφιού από συμβατικό σε βιολογικό ορίζεται στα 2-3 χρόνια από την ημερομηνία που θα ενταχθεί στο σύστημα ελέγχου. Κατά τη διάρκεια της πρώτης επιθεώρησης από τον γεωπόνο - επιθεωρητή ελέγχονται και οι κίνδυνοι επιμόλυνσης από τα γειτονικά αγροτεμάχια. Αν υπάρχει σοβαρός κίνδυνος από επιμολύνσεις λόγω άμεσης γειτνίασης με δυναμικές καλλιέργειες, και δεν υπάρχει κάποιος τρόπος να προστατευτεί, τότε το αγροτεμάχιο αυτό απορρίπτεται από το σύστημα πιστοποίησης. Για παράδειγμα, αν έχουμε ένα μικρό αγροτεμάχιο που γειτνιάζει άμεσα με συμβατικές δενδρώδεις καλλιέργειες, στις οποίες οι ψεκασμοί γίνονται με αεροτουρμπίνες, τότε σίγουρα το βιολογικό αγροτεμάχιο δεν μπορεί να προστατευτεί και δεν μπορεί να πιστοποιηθεί, παρά την πρόθεση του παραγωγού.
            • Μπορεί κάποιος παρά την πιστοποίηση να κάνει "ατασθαλίες", να μην είναι πραγματικά βιολογικό το προϊόν που προμηθευόμαστε;
              Από τη στιγμή που ένα αγροτεμάχιο εντάσσεται στο σύστημα ελέγχου και πιστοποίησης δέχεται συνεχώς ελέγχους. Σύμφωνα με τη νομοθεσία γίνεται ένας ετήσιος έλεγχος και πολλοί αιφνιδιαστικοί. Επίσης γίνονται και δειγματοληψίες σε όλα τα στάδια της καλλιέργειας, είτε στο έδαφος, είτε στα φύλλα και στον καρπό, αλλά ακόμη και στο ράφι του καταστήματος και στον πάγκο του παραγωγού, ώστε να διασφαλιστεί πως το προϊόν είναι ασφαλές και δικαίως φέρει την πιστοποίηση.
                • Πώς μπορεί ο καταναλωτής να είναι σίγουρος ότι το προϊόν είναι πραγματικά βιολογικό;
                  Ο καταναλωτής πρέπει να μάθει να αναγνωρίζει τα βιολογικά προϊόντα.
                  Ένα βιολογικό προϊόν πρέπει να έχει πιστοποίηση από εγκεκριμένο πιστοποιητικό φορέα. Εφόσον είναι τυποποιημένο θα πρέπει να φέρει πάνω του, υποχρεωτικά, το λογότυπο της Ε.Ε. ( το πράσινο φυλλαράκι) τον κωδικό ή/ και το σήμα του πιστοποιητικού φορέα του παραγωγού ( π.χ GR-BIO-03 ο κωδικός του ΒΙΟΕΛΛΑΣ), και τη χώρα προέλευσης και παραγωγής (πχ. Γεωργία Ελλάδα, ή E.U Agriculture, ή NON E.U agriculture).
                  Αν το προϊόν δεν είναι συσκευασμένο, τότε πρέπει να απαιτήσουμε από τον παραγωγό να μας δείξει το πιστοποιητικό του, το οποίο πρέπει να είναι σε ισχύ και να περιλαμβάνει το προϊόν που θέλουμε να αγοράσουμε.
                  Photo by AETHELEON. Thanks for sharing!
                  • Γιατί είναι πιο ακριβά τα βιολογικά προϊόντα; 
                  Τα βιολογικά προϊόντα πράγματι είναι πιο ακριβά από τα συμβατικά. Οι λόγοι είναι πολλοί.
                  Πρώτα πρώτα το κόστος παραγωγής των βιολογικών είναι μεγαλύτερο. Όπως είπαμε και πριν, η καλλιέργεια απαιτεί χειρωνακτική δουλειά, αφού δε γίνεται χημική ζιζανιοκτονία. Η καταπολέμηση των ζιζανίων γίνεται με τσαπίσματα και με μηχανικά μέσα,πράγμα  που σημαίνει επιπλέον μεροκάματα. Στη συμβατική γεωργία γίνεται χρήση χημικών ζιζανιοκτόνων και με ένα ψεκασμό απαλλάσσονται από τα ζιζάνια. Επίσης τα βιολογικά σκευάσματα λίπανσης  φυτοπροστασίας είναι ακριβότερα από αυτά που χρησιμοποιούν οι συμβατικού τύπου καλλιεργητές.
                  Η παραγωγικότητα των βιολογικών είναι κατά τι μειωμένη, αφού χρησιμοποιούνται ήπιες μορφές φυτοπροστασίας και λίπανσης.
                  Τέλος, το κόστος πιστοποίησης που επιβαρύνει κι άλλο το προϊόν συμβάλλει κι αυτό στην αύξηση της τιμής του.
                    • Και ποια είναι τελικά τα οφέλη των βιολογικών προϊόντων;
                      Το κύριο και βασικό όφελος είναι πως καταναλώνοντας βιολογικά προϊόντα δεν επιβαρύνουμε τον οργανισμό μας με υπολείμματα φυτοφαρμάκων, που ίσως έχουν τα αντίστοιχα συμβατικά. Δεν επιβαρύνουμε τον οργανισμό μας με ορμόνες και αντιβιοτικά που περνούν στον οργανισμό μας μέσω της κατανάλωσης συμβατικών ζωικών προϊόντων.
                      Τα βιολογικά προϊόντα δεν προέρχονται από γενετικά τροποποιημένο πολλαπλασιαστικό υλικό και δεν περιέχουν μεταλλαγμένα πρόσθετα. Άρα μειώνουμε τις πιθανότητες εμφάνισης αλλεργιών.
                      Έχουν μεγαλύτερες ποσότητες βιταμινών, θρεπτικών συστατικών και αντιοξειδωτικών. Σύμφωνα με μελέτες, είναι πιο γευστικά από τα συμβατικά,  γιατί έχουν μικρότερο ποσοστό νερού. Αυτό οφείλεται στη μη χρήση σύνθετων αζωτούχων λιπασμάτων.
                      Τέλος, το μακροπρόθεσμο όφελος είναι η προστασία του περιβάλλοντος και των υπόγειων νερών, ώστε να εξασφαλίσουμε ένα καλύτερο μέλλον για μας και τα παιδιά μας!
                        Για όσους θέλουν να ενημερωθούν περισσότερο προτείνουμε…
                          1. Την ταινία Kiss the ground που είναι διαθέσιμη στο Netflix:
                          2. Να διαβάσουν τις 4 αρχές της βιολογικής καλλιέργειας εδώ.
                          3. Μπορούν να βρουν τις βιολογικές αγορές εδώ.

                            MEET A BIO BRAND

                              Πώς είναι ένα βιολογικό brand; Εγώ (Χριστιάνα) άρχισα να γνωρίζω αυτόν τον κόσμο από τα μάτια της Αναστασίας και του Μιχάλη, που είναι οι άνθρωποι πίσω από το aetheleon.com. Και οι δυο τους παθιασμένοι με τη γη και με κίνητρο την αγάπη τους για καλλιέργεια και για τις θεραπευτικές ιδιότητες των βοτάνων δημιούργησαν το brand τους.
                              Τι κάνουν στο Aetheleon;
                              • Καλλιεργούν βιολογικά αρωματικά φυτά και παράγουν βοτανικά βιολογικά πιστοποιημένα προϊόντα πληρώντας τις προϋποθέσεις που προαναφέραμε.
                              • Δημιουργούν αιθέρια έλαια από τα αρώματα της ελληνικής γης.

                                Με μία περιήγηση στην ιστοσελίδα τους μπορείτε να διαπιστώσετε τι κάνει ξεχωριστά αυτά τα προϊόντα, που ταξιδεύουν τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό, με τεράστια αποδοχή. Προσωπικά, αφού τα δοκίμασα σας προτείνω δύο από τα προϊόντα τους:

                                Το ένα είναι αγνό αιθέριο έλαιο λεβάντας και μπορείτε να το βρείτε εδώ. Ιδανικό για χρήση μετά το μπάνιο, έχει καταπραϋντικές ιδιότητες και εμένα με βοήθησε στην ακνεϊκή επιδερμίδα (Certified Organic distillation. Vegan Registered).

                                Ενώ το δεύτερο, για διαφορετική χρήση και ενυδάτωση, είναι ένα skin toner, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για ενυδάτωση, αλλά και για στοματική χρήση σε αρκετές εκδοχές (ρίγανη, λεβάντα, δεντρολίβανο, φασκόμηλο). Δοκίμασα το νερό από ρίγανη και το χρησιμοποιώ πλέον καθημερινά.

                                  Μάθε περισσότερα: https://aetheleon.com/monitorting-of-our-field/
                                  Όλες οι εικόνες έχουν τραβηχτεί και ανήκουν στην Αναστασία.
                                  Φώτο εξωφύλλου: AETHELEON.COM.

                                  Η Μαρία Ράππου είναι απόφοιτη της Γεωπονικής Σχολής του Α.Π.Θ (Τμήμα φυτικής παραγωγής) με μετεκπαίδευση στην Μικροβιολογία Τροφίμων και τα Τροφογενή Νοσήματα (Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών). Διαθέτει κατάρτιση σε συστήματα  που αφορούν την Υγιεινή και την Ασφάλεια των τροφίμων (HACCP και ISO 22000:2005) και 20ετή εμπειρία ως επιθεωρήτρια στη φυτική παραγωγή και στη μεταποιητική δραστηριότητα. Έχει εκπαιδευτική εμπειρία ως εκπαιδεύτρια ενηλίκων σε ΙΕΚ και ως εισηγήτρια σε ΚΕΚ και έχει συμμετάσχει σε ημερίδες και συνέδρια με θέμα τα βιολογικά προϊόντα και την πιστοποίησή τους.